yegane

شرایط و قوانین طلاق در ایران از طرف زن

ماده ۱۱۲۹ قانون مدنی: اجتناب شوهر از پرداخت نفقه و عدم امکان اجرای حکم دادگاه مبنی بر الزام شوهر به پرداخت آن

و

ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی: عسر و حرج زوجه

توضیحات: منظور از عسر و حرج در قوانین طلاق در ایران، شرایط ذیل است:

• مرد به مدت شش تا نه ماه متوالی خانواده را بدون عذر موجه ترک کرده باشد.
• اعتیاد شوهر به مواد مخدر یا مشروبات الکلی و امتناع از ترک آنها.
• محکومیت قطعی شوهر به پنج سال حبس یا بیشتر از آن.
• ضرب و جرح یا فحاشی یا هر گونه سوء رفتار دیگر که برای زن غیرقابل تحمل باشد.
• ابتلای شوهر به بیماری لاعلاج، بیماری های روانی و یا بیماری های واگیردار که زندگی مشترک آنها را مختل کرده باشد.

ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی: شروط ضمن عقد و اعطای وکالت به زن برای طلاق

توضیحات: شروط ضمن عقد در عقدنامه های رسمی در دوازده بند درج می شوند که زوجین می توانند شروط دیگری را هم به آنها اضافه کنند. البته مرد می تواند هیچ کدام از این شروط را امضا نکند که این بستگی به توافق بین زوجین دارد. همچنین منظور از وکالت برای طلاق با توجه به قوانین طلاق در ایران حالتی است که زن در طلاق وکالت بلاعزل داشته باشد که در این صورت می تواند از طریق یک وکیل دادگستری برای گرفتن طلاق خود اقدام نماید. وکالت بلاعزل از طریق دفترخانه های اسناد رسمی و نه از طریق دفاتر ازدواج و طلاق قابل اعطا هستند و در صورتی که زن وکالت بلاعزل داشته باشد، برای طلاق دیگر نیازی به حضور مرد نیست و زن می تواند حتی بدون اطلاع شوهرش، اقدام به گرفتن طلاق خود نماید. وکالت بلاعزل بعد از عقد داده می شود و مانند شروط ضمن عقد، در سند رسمی ازدواج درج نشده است.

زمانی که زن برای گرفتن نفقه به دادگاه  مراجعه می کند، مرد باید در دادگاه عدم این موضوع را بتواند اثبات کند.

• اگر بعد از تعیین نفقه و صدور حکم شوهر در عرض ۶ ماه نفقه زن را پرداخت نکند به زن به استناد اینکه این مورد از مصادیق عسر و حرج میباشد حق طلاق داده خواهد شد . البته تمام مراحل قانونی برای مطالبه نفقه باید طی شود ابتدا زن دادخواست خود را ثبت و سپس در دادگاه میزان نفقه تعیین و سپس به مرحله اجرا وارد می شود و اگر مرد در مرحله اجرا نفقه زوجه را نپردازد زن با تکیه بر این مورد می تواند حق طلاق داشته باشد.
• اگر مردی وضعیت مالی خوبی نداشته باشد، و باید هم نفقه زن و هم نفقه فرزندان را بپردازد، نفقه زن مهم تر از هرچیزی در دادگاه است.
•  اگر زن در گذشته هیچ نفقه ای از همسرش دریافت نکند این موورد را هم میتواند از همسرش مطالبه کند.
•  اگر شوهر ورشکسته شده باشد و یا فوت کند، اگر اموال مرد برای پرداخت دیون او به طلبکاران و پرداخت نفقه زن کافی نباشد نفقه زوجه واجب تر و مقدم تر از هر دین دیگری است که در اصطلاح حقوقی نفقه یک طلب ممتازه است.
•  اگر زن در منزل شوهرش با او زندگی کند نمی تواند از او درخواست نفقه کند، و اگر این چنین بود زن باید برای پرداخت نشدن نفقه دلیلی موجهی بیاورد.

تعریف مهریه عندالمطالبه 

احتمالا اصطلاح مهریه عندالمطالبه به گوش شما هم خورده باشد. مهریه به طور کلی به دو دسته تقسیم می شود، مهریه عندالمطالبه و مهریه عندالاستطاعه که این دو با هم تفاوت هایی دارند. مهریه در کل مانند قراردادی بین زن و مرد است و بدهی مرد به زن محسوب می شود. مهریه عندالمطالبه حالتی است که زن هر وقت که اراده کند می تواند مهریه خود را از مرد بگیرد. یعنی از همان زمان جاری شدن عقد بین زوجین، زن می تواند برای دریافت مهریه اقدام کند.

این موضوع سبب شده بود تا مردان بسیاری فقط به دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه روانه ی زندان شوند. به همین دلیل مهریه ی عندالاستطاعه به وجود دارد. در مهریه عندالاستطاعه زن تنها در صورتی می تواند برای دریافت مهریه اقدام کند که مرد استطاعت مالی پرداخت آن را داشته باشد.

ماهیت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه تفاوت چندانی ندارد چرا که در هنگام طلب مهریه عندالمطالبه نیز زن باید بتواند استطاعت مالی مرد برای پرداخت مهریه را ثابت کند. تنها تفاوت مهم میان مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه در این است که در مهریه عندالاستطاعه امکان جلب مرد وجود ندارد. همین موضوع می تواند تعداد افرادی که صرفا به دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه زندانی می شوند را کاهش دهد.

عندالمطالبه یا عندالاستطاعه بودن مهریه در عقدنامه ذکر شده است و زوجین هنگام امضای عقدنامه باید سر این موضوع به توافق رسیده باشند. چرا که در کل وصول مهریه عندالمطالبه آسان تر از مهریه عندالاستطاعه است.

انواع مهریه

تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه در شرایط وصول آنها است اما مهریه در حقیقت به سه دسته تقسیم می شود:

• مهرالمسمی که مهریه ای است که پیش از عقد یا بعد از آن، در عقد به طور مشخص مقرر می شود.
• مهرالمثل که با توجه به شرایط زن و وضعیت اجتماعی و خانوادگی او تعیین می شود.
• مهرالمتعه که در طی شرایط خاصی و با توجه به استطاعت مالی مرد تعیین می شود.

همانطور که گفته شد، عندالاستطاعه یا عندالمطالبه بودن مهریه تعیین کننده ی زمان پرداخت مهریه هستند.

عندالمطالبه بودن مهریه چه سودی دارد؟

همانطور که پیش از این نیز گفته شد، جاری شدن عقد نکاح بین زوجین زن را مالک مهریه می کند و مرد ملزم است که این مهریه را به زن پرداخت نماید. اهمیتی هم ندارد که قصد طلاق دارند یا خیر چرا که این موضوع برای دریافت مهریه مطرح نیست و زن می تواند هر زمان که بخواهد برای دریافت مهریه اقدام کند، حتی اگر قصد جدایی نداشته باشند چرا که مهریه حق قانونی و شرعی زن است.

حال اگر در هنگام عقد برای پرداخت مهریه شرطی از جانب مرد تعیین نشده باشد، آنگاه هیچ عذر موجهی برای تاخیر در پرداخت مهریه وجود نخواهد داشت و به این صورت مهریه عندالمطالبه خواهد بود. اما اگر از طرف مرد شروطی تعیین شده باشد یا مدت زمان مشخصی ذکر شده باشد، آنگاه زن تا زمان سپری شدن زمان تعیین شده، حق مطالبه ی مهریه ی خود را نخواهد داشت.

مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه به یکدیگر قابل تبدیل هستند و این امکان وجود دارد که با توجه به توافق زوجین، مهریه عندالمطالبه به عندالاستطاعه تبدیل شود یا برعکس

بیشتر بخوانید: رجوع به مهریه پس از طلاق توافقی

نحوه و مراحل گرفتن مهریه عندالمطالبه

همانطور که گفته شد، چه مهریه عندالمطالبه باشد و یا عندالاستطاعه، زن می تواند برای دریافت آن اقدام کند. اگر مهریه عندالاستطاعه باشد زن نمی تواند برای جلب مرد و یا ممنوع الخروج کردن او اقدام کند و تنها در صورتی می تواند مهریه ی خود را بگیرد که بتواند تمکن مالی مرد را ثابت کند. اما در مهریه عندالمطالبه این طور نیست و زن هم حق حبس دارد و هم می تواند تا زمان پرداخت مهریه، از تمکین خودداری کند.

برای دریافت مهریه عندالمطالبه به طور کلی دو راه وجود دارد: ۱٫ اقدام از طریق دادگاه ۲٫ اقدام از طریق اجرای ثبت اسناد

• اقدام از طریق دادگاه:

برای دریافت مهریه از این روش، باید به دادگاه های خانواده مراجعه شود. زن باید یک دادخواست برای دادگاه خانواده تنظیم کند و در انتظار رسیدگی به پرونده بماند. در این شیوه زن می تواند هزینه ابطال تمبر و همچنین حق الوکاله ی وکیل را هم در کنار مهریه از مرد مطالبه کند. همچنین اگر زن در زمینه ی پرداخت هزینه ی دادرسی درخواست اعسار کند، می تواند از پرداخت آن معاف شود.

• اقدام از طریق اجرای ثبت اسناد رسمی:

 این روش بیشتر از روش دادگاهی مورد استفاده قرار می گیرد چرا که همانطور که گفته شد، مهریه مانند یک بدهی بین زن و شوهر است. پس زن می تواند مانند هر قرارداد و بدهی دیگری، برای وصول آن به ثبت اسناد رسمی مراجعه نماید.

برای این کار زن باید به دفتر رسمی ازدواج که ازدواج خود را در آن ثبت کرده بودند مراجعه کرده و برای صدور اجرائیه برای دریافت مهریه اقدام کند.

در این صورت اجرائیه به مرد ابلاغ خواهد شد و او ده روز مهلت دارد تا برای پرداخت مهریه اقدام کند و یا مشخص نماید که مهریه را به چه صورت پرداخت خواهد کرد.

مشاوره با وکیل جهت دریافت مهریه عندالمطالبه

در زمینه ی دریافت مهریه کمک گرفتن از یک وکیل خانواده یا وکیل مهریه، اهمیت بسیاری دارد. چه بخواهید از راه اول اقدام کنید و چه بخواهید روش دوم را در پیش بگیرید، کمک گرفتن و مشاوره با وکیل اهمیت بسیاری دارد.

 وکیل می تواند به سرعت مرد را ممنوع الخروج کرده و همچنین اموال وی را توقیف نماید. کم نیستند مردانی که برای اجتناب از پرداخت مهریه اموال خود را به نام دوستان یا اقوام دیگر می کنند و یا حتی حاضر هستند که به زندان بروند اما مهریه را پرداخت نکنند. به همین دلیل کمک گرفتن از یک وکیل مهریه اهمیت بسیاری دارد تا بتوانید به موقع از این اقدامات از طرف شوهر جلوگیری کنید.

در نهایت می توان اینطور جمع بندی کرد که دریافت مهریه عندالمطالبه در کل از مهریه عندالاستطاعه آسان تر است چرا که الزامی به رعایت شرایط خاصی ندارد و امکان جلب مرد و یا ممنوع الخروج کردن او نیز هست.

در هنگام امضای عقدنامه باید دقت کنید که عاقد مهریه را عندالمطالبه ذکر می کند یا عندالاستطاعه.